Özel jet sözlüğü
Özel havacılığın terimleri sade bir dille: FBO, boş bacak, kabotaj, blok süresi, jet kart, AOC ve daha fazlası.
A
- Aktarmasız menzil: Bir uçağın yük ve hava durumuna bağlı olarak yakıt ikmali yapmadan uçabileceği mesafe.
- Apron (park sahası): Havalimanında uçakların park ettiği, yüklendiği ve boşaltıldığı alan.
- Apron erişimi: Bir aracın uçağın yanına kadar gitme izni; yalnızca bazı havalimanlarında mümkündür.
B
- Blok süresi: Uçağın park pozisyonundan hareket etmeye başladığı andan varış noktasında durduğu ana kadar geçen süre. Charter saatleri operatöre göre çoğunlukla bu şekilde veya uçuş süresiyle sayılır.
- Boş bacak (empty leg): Bir operatörün indirimli fiyatla sunabileceği yolcusuz konumlandırma uçuşu.
- Broker (aracı): Bir müşteri adına birkaç operatör arasında uçak bulan ve karşılaştıran aracı. Uçağı işletmez.
- Buz çözme (de-icing): Soğuk havada kalkıştan önce uçaktan buz veya karın temizlenmesi; genellikle ek ücret olarak faturalandırılır.
- Büyük jet (heavy jet): Uzun menzilli ve geniş kabinli büyük bir iş jeti; örneğin Gulfstream veya Bombardier Global.
C
- Catering: Uçağa yüklenen, uzman tedarikçilerden önceden sipariş edilen yiyecek ve içecek.
- Charter: Belirli bir yolculuk için mürettebatıyla birlikte tüm bir uçağın kiralanması.
F
- FBO (sabit üs operatörü): Özel uçaklara ve yolcularına yer hizmetleri, salonlar, yakıt ve hizmetler sunan iş havacılığı terminali.
G
- Gece yasağı (curfew): Bazı havalimanlarında geceleri kalkış ve inişi kısıtlayan kural.
- Gidiş-dönüş: Gidiş ve dönüş uçuşu; çoğunlukla iki ayrı tek yönden daha avantajlı fiyatlanır.
- Gümrük ve göçmenlik: Varışta ve kalkışta sınır formaliteleri. Birçok özel terminalde terminalde veya uçağın yanında yapılır.
- Güvenlik denetimi (ör. ARGUS, Wyvern): Bir operatörün güvenlik standartlarının bağımsız değerlendirmesi. Derecelendirmeler sağlayıcıya göre değişir.
H
- Hafif jet: Genellikle dört ila yedi yolcu taşıyan küçük bir iş jeti.
- Handling ücreti: Bir havalimanında yer hizmetleri için alınan ücret.
- Hava Operatör Sertifikası (AOC): Bir havacılık otoritesinin verdiği ve bir şirkete charter dâhil ticari uçuş işletme izni veren onay. AOC'de adı geçen operatör uçuştan sorumludur.
- Helikopter pisti / heliport: Helikopterler için, yerde veya bir binanın üzerinde, hizmetli veya hizmetsiz iniş alanı.
- Hisseli mülkiyet: Bir uçağın hissesine sahip olma; ilk satın alma ve düzenli ücretler karşılığında her yıl garanti edilmiş sayıda saat.
I
- IATA / TIDS: Hava yolculuğu sektöründeki kuruluşlar ve kimlik programları. Jet-VIP'in IATA/TIDS numarası 96154203'tür.
İ
- İniş ücreti: Bir havalimanına inmek için alınan, çoğunlukla uçak ağırlığına dayalı ücret.
- İzin (üzerinden geçiş / iniş): Bir ülkenin hava sahasından geçmek veya orada inmek için gerekli onay; bazı rotalarda gereklidir.
J
- Jet kart: Sabit fiyatlı ve garantili müsaitlikli, önceden ödenmiş uçuş saati paketi.
K
- Kabin sınıfı / kategorisi: Uçakların boyut ve menzile göre gruplandırılması: çok hafif jet, hafif, orta boy, üst orta boy, büyük, ultra uzun menzilli ve yolcu uçağı.
- Kabotaj: Yabancı tescilli bir uçakla aynı ülke içindeki iki nokta arasında yolcu taşıma. Birçok ülke bunu kısıtlar veya yasaklar.
- Konaklama ücreti (overnight): Mürettebat ve uçak üssün dışında geceledikleri zaman konaklama ve park masraflarını karşılamak için alınan ücret.
- Konumlandırma uçuşu (deadhead): Bir uçağı gerekli yere götürmek için ücretli yolcusuz yapılan uçuş. Maliyeti çoğunlukla teklife dâhildir.
M
- Minimum charter / günlük minimum: Bazı operatörlerin belirlediği günlük asgari faturalanabilir saat.
- Mürettebat: Bir uçuşu işleten pilotlar ve kabin görevlileri. Mürettebatın görev süresi yönetmeliklerle sınırlıdır.
N
- NOTAM: Havalimanlarındaki ve hava sahasındaki tehlikeler, kapanmalar veya değişiklikler hakkında havacılara yapılan duyuru.
O
- Operatör: Hava operatör sertifikasını elinde bulunduran ve uçağı uçuran şirket.
- Orta boy jet: Bazı modellerde ortada ayakta durulabilen kabinli, altı ila dokuz yolcu taşıyan iş jeti.
Ö
- Özel terminal: Ticari terminalden ayrı, özel uçuşlar için terminal.
P
- Park ücreti: Bir uçağı havalimanında park halinde bırakmak için, genellikle günlük veya gecelik alınan ücret.
S
- Slot: Yoğun bir havalimanında kalkış veya iniş için tahsis edilmiş saat.
T
- Talep üzerine charter: Uzun vadeli taahhüt olmadan tek bir yolculuk için uçak kiralama.
- Tek yön fiyatlandırma: Uçak zaten orada değilse konumlandırma uçuşlarını da içeren tek yön fiyatı.
- Teklif (quote): Bir uçuş için yazılı fiyat teklifi; sınırlı süre geçerlidir ve müsaitliğe bağlıdır.
- Teknik duruş (yakıt ikmali): Uçak mesafeyi aktarmasız uçamadığında uzun bir uçuşta yakıt ikmali için yapılan duruş.
- Turboprop: Türbinlerle çalışan pervanelerle hareket eden uçak; kısa rotalarda ve küçük havaalanlarında verimlidir.
U
- Uçakta Wi-Fi: Özel jette internet; birçok uçakta mevcuttur, hız ve maliyet tipe göre değişir.
- Uçuş süresi: Kalkış ile iniş arasındaki süre. Blok süresinden kısadır.
- Ultra uzun menzilli jet: Bazı modellerde Paris–Singapur gibi çok uzun rotaları aktarmasız uçabilen büyük iş jeti.
Ü
- Ülkeye dönüş uçuşu: Birini eve getirmek için, çoğunlukla bir acil durumdan sonra yapılan uçuş. Tıbbi geri dönüş tıbbi bir hizmettir.
- Üst orta boy jet: Orta boydan büyük, genellikle geniş kabinli ve sekiz ila on yolcu taşıyan iş jeti.
V
- VLJ (çok hafif jet): Üç ila beş yolcu taşıyan en küçük iş jetleri.
Y
- Yakıt ek ücreti: Yakıt maliyetini yansıtan, fiyata ve havalimanına göre değişebilen ek ücret.
- Yer hizmetleri (ground handling): Yerdeki hizmetler: uçak yönlendirme, bagaj, yolcu yardımı, yakıt ve catering.
- Yolcu kapasitesi: En fazla koltuk sayısı; pratik sayı bagaja ve menzile bağlıdır.
- Yolcu manifestosu: Bir uçuştaki yolcuların listesi; bazen kalkıştan önce yetkililere gönderilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Son güncelleme: Kasım 2026.